22 i 23 marca 2024 roku w Instytucie Dziedzictwa Niematerialnego Ludów Karpackich w Ludźmierzu odbyło się dwie konferencje: „Górale i niepodległość” i „Nasze Dziedzictwo”.
Pierwsza z nich była skupiona na temacie udziału mieszkańców Podhala w walce o wolność Polski. Całość wydarzenia była podzielona na kilka paneli dyskusyjnych:
- Bronisław Chowaniec-Lejczyk przybliżył historię sześciu braci Kupców z Poronina, którzy aktywnie uczestniczyli w walce konspiracyjnej i z tego powodu trafili do obozu koncentracyjnego.
- Lesław Dall skoncentrował się na mieszkańcach Podhala, którzy walczyli w Legionach Polski w latach 1914-1918.
- Temat Goralenvolk został podjęty przez Wojciecha Szatkowskiego, który zestawił sylwetki zdrajców z bohaterami, takimi jak kurierzy tatrzańscy. Arkadiusz Bąk kontynuował ten wątek, prezentując przykłady dwóch miejscowości: Szczawnicy i Krościenka nad Dunajcem, które w znacznym stopniu różniły się od siebie. W pierwszej z nich była prowadzona bardzo silna akcja propagandowa, natomiast w Krościenku, dzięki ówczesnemu wójtowi Władysławowi Grotowskiemu, sytuacja była zupełnie odwrotna.
- Dr Maciej Korkuć z Instytutu Pamięci Narodowej opowiedział o Konfederacji Tatrzańskiej, organizacji ruchu oporu na Podhalu w czasie II wojny światowej oraz o postaci Augustyna Suskiego, współtwórcy Konfederacji.
- Dr Wojciech Frazik z IPN skupił się na roli kurierów tatrzańskich w utrzymaniu kontaktu polskiego podziemia z rządem w Londynie.
Pierwsze spotkanie z cyklu z cyklu „Nasze Dziedzictwo” poświęcone było kulturze łuku Karpat.
Podczas konferencji, prof. Anna Mlekodaj podkreśliła rolę gwary w kulturze, podczas gdy Tadeusz Szostak-Berda opowiadał o kroju „Łuku Karpat” w strojach regionalnych. Sławomir Bryniak z Zespołem Regionalnym „Jakubkowianie” prezentował muzykę Lachów Sądeckich, a Krzysztof Trebunia-Tutka skupił się na muzyce Podhala, przywołując postaci takie jak Stanisław „Mróz” Budz-Lepsiok oraz słynnych prymistów Podhala. Na koniec, dr Krzysztof Duda poruszył temat „Huculszczyzny i Podhala w obrazach Stanisława Daczyńskiego”.
