preloder
Związek Podhalan

Kliszczacy

Kliszczacy są góralską grupą etnograficzną stosunkowo najsłabiej powiązaną z pozostałymi społecznościami góralskimi, a dość silnie z Krakowiakami. Stosunkowo wcześnie zaczął zanikać tu strój na rzecz bądź to stroju krakowskiego bądź podhalańskiego. Położenie zaś otwiera Kliszczaków na silne wpływy grup sąsiednich. Na zachodzie Kliszczacy zamieszkują po rzekę Skawę, w tym na zachód od Jordanowa jest obszar zaliczany bądź do Kliszczaków bądź do Babiogórców, a na północ od Suchej i na zachód od Myślenic znajduje się pas wsi o charakterze przejściowym kliszczacko–lachowskim. Ponadto Kliszczacy zamieszkują dorzecze górnej Raby na odcinku pomiędzy Myślenicami a Rabką (z wyłączeniem tych miast). Kliszczacy sąsiadują od północy i wschodu z Lachami, od zachodu z Babiogórcami, od południa z Podhalanami, od pd.–wsch. z Zagórzanami, gdzie strój ma charakter już zagórzański z elementami kliszczackimi.

Kliszczacy, najlepiej zachowali oblicze kulturowe w środkowej części Beskidu Średniego we wsiach z ośrodkiem w Skomielnej Czarnej. Tam też powstał Oddział Górali Kliszczaków ZP, kolejny Oddział ZP powstał w Skomielnej Białej.
Dla północno–zachodniej części obszaru kliszczackiego, typowym jest odnosowienie końcowego –ą, charakterystyczne również dla części Babiogórców, a przede wszystkim Orawców. Natomiast we wschodniej, najbardziej charakterystycznej kulturowo części obszaru zasiedlenia Kliszczaków, obecne jest już zjawisko archaizmu podhalańskiego.

Opracował: Julian Kowalczyk


Współpracujemy z: